Κατακράτηση υγρών και που οφείλεται

Καφεΐνη πριν την προπόνηση;
02/12/2019
5 συμβουλές για να βελτιώσετε τη διατροφή σας
13/12/2019

Υπάρχουν ορισμένες φορές που βλέπουμε τον δείκτη της ζυγαριάς να μη μετακινείται προς τα κάτω ή ακόμα και να εμφανίζει άνοδο. Παράλληλα ,μπορεί να αισθανόμαστε έντονα φουσκωμένοι χωρίς κάποιον εμφανή λόγο και να δυσκολευόμαστε στην καθημερινότητά μας. Αυτά, αποτελούν συμπτώματα κατακράτησης υγρών ή οιδήματος του οργανισμού, δηλαδή ο οργανισμός τείνει να αποθηκεύει μεγαλύτερη ποσότητα υγρών από αυτή που χρειάζεται.

Η ποσότητα του νερού και των μεταλλικών στοιχείων που αποθηκεύονται στον οργανισμό εξαρτάται από το φύλο, την ηλικία και τη σωματική διάπλαση. Για παράδειγμα ένα άτομο με παραπανίσια κιλά, θα έχει λιγότερο νερό στον οργανισμό του σε σχέση με κάποιον λιπόσαρκο.

Σε περιπτώσεις που δεν τίθεται θέμα υγείας  όπως κάποια καρδιακή ή νεφρική ανεπάρκεια οι λόγοι που μπορεί να οδηγήσουν σε κατακράτηση ποικίλλουν. Συγκεκριμένα:

  • Το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο: Η κατακράτηση υγρών είναι τυπικό σύμπτωμα του προεμμηνορρυσιακού συνδρόμου και οφείλεται κυρίως στα οιστρογόνα που εμφανίζουν υψηλά επίπεδα πριν αλλά και κατά τη διάρκεια του κύκλου ,με αποτέλεσμα τα νεφρά να κατακρατούν μεγαλύτερες ποσότητες νατρίου  και επομένως μεγαλύτερη ποσότητα νερού ,προκειμένου να επέλθει ισορροπία. Επιπτώσεις της κατακράτησης υγρών είναι το πρήξιμο και ο πόνος στο στήθος , στα πόδια και στην κοιλιά ,ακόμα και ξαφνική αύξηση βάρους . Όλα αυτά βέβαια είναι παροδικά και σύντομα το σώμα επανέρχεται στα φυσιολογικά του.
  • Ορμονικές διαταραχές: Διαταραχές στις ορμόνες μπορεί να σχετίζονται με προβλήματα του θυρεοειδούς, με προβλήματα των επινεφριδίων ,με το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών και φυσικά με την κλιμακτήριο. Σε αυτές τις περιπτώσεις  επηρεάζεται η ισορροπία των υγρών και των μεταλλικών αλάτων του οργανισμού, με αποτέλεσμα κατακράτηση μεγαλύτερης ποσότητας νερού. Μεγάλες αλλαγές παρουσιάζονται και στη φάση της εγκυμοσύνης , όπου έχουμε αύξηση στα επίπεδα της ορμόνης αλδοστερόνης με αποτέλεσμα την πλήρωση της αμνιακής κοιλότητας σε υγρά.
  • Η κακή κυκλοφορία του αίματος: Σε περιπτώσεις πολύωρης ακινησίας ή αντίθετα σε περιπτώσεις πολύωρης ορθοστασίας, μπορεί να εμφανιστεί πρήξιμο των κάτω άκρων ειδικότερα στην περιοχή του αστραγάλου. Αυτό οφείλεται σε κακή κυκλοφορία του αίματος και της λέμφου.
  • Η λήψη φαρμάκων: Το πιο συνηθισμένο είδος φαρμάκων που μπορεί να προκαλέσει κατακράτηση υγρών είναι τα αντισυλληπτικά ,καθώς περιέχουν οιστρογόνα τα οποία λειτουργούν ακριβώς όπως και στο σώμα μας. Άλλα φάρμακα που μπορεί να οδηγήσουν σε κατακράτηση υγρών είναι η κορτιζόνη, τα αντικαταθλιπτικά, τα οπιούχα και γενικά φάρμακα που επηρεάζουν το ισοζύγιο νερού και μεταλλικών αλάτων.
  • Η διατροφή: Η πρόσληψη μεγάλων ποσοτήτων αλατιού μέσω της τροφής μπορεί να οδηγήσει σε κατακράτηση υγρών στο σώμα και εμφάνιση οιδήματος. Για το λόγο αυτό πρέπει να δίνεται προσοχή στην ημερήσια προσλαμβανόμενη ποσότητα αλατιού. Καλό είναι να μην προσθέτουμε επιπλέον αλάτι στο πιάτο μας,  ενώ μπορούμε να περιορίσουμε την κατανάλωσή του χρησιμοποιώντας μπαχαρικά και καρυκεύματα. Επιπλέον , καλό είναι να αποφεύγονται τρόφιμα συσκευασμένα με συντηρητικά ή επεξεργασμένα, αλλαντικά ,τουρσιά ,κύβοι νοστιμιάς ,αλατισμένοι ξηροί καρποί και σνακς όπως πατατάκια και ποπ κορν που κρύβουν μεγάλες ποσότητες αλατιού.

Σημείο κλειδί για την αντιμετώπιση της κατακράτησης είναι το νερό. Πολλοί μπορεί να έχουν την άποψη ότι η πρόσληψη νερού θα εντείνει το πρόβλημα του πρηξίματος, αλλά στην πραγματικότητα μειωμένη πρόσληψη νερού θα έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη κατακράτηση από τον οργανισμό. Για το λόγο αυτό συστήνεται η λήψη 2 λίτρων νερού ημερησίως ,έτσι ώστε να διατηρείται η ισορροπία των υγρών στο σώμα και  η σωστή λειτουργία των νεφρών.

Συμπερασματικά λοιπόν ,η σωστή διατροφή και η πρόσληψη επαρκής ποσότητας νερού μπορεί να βοηθήσει άτομα με έντονη κατακράτηση  να ανακουφιστούν από τα συμπτώματα που μπορεί να τους δυσκολεύουν στην καθημερινότητά τους. Σε περιπτώσεις όμως που το πρόβλημα συνεχίζεται ,είναι καλό να συμβουλευτούν τον γιατρό τους πριν από οποιαδήποτε άλλη ενέργεια.

Μαρία Ρίτσου
Μαρία Ρίτσου
Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος